Ozdoby

Mieszkanki grodu bardzo chętnie używały różnego rodzaju ozdób stroju podkreślających ich wdzięki, niczym nie różniąc się pod tym względem od współczesnych nam kobiet. Sprzyjała temu miejscowa produkcja bursztyniarska dostarczająca paciorków, jak i odlewnicza wytwarzająca różne ozdoby z brązu. Spora część ozdób pochodziła też z sąsiednich regionów, a także z obszarów zamieszkiwanych przez ludy o innej kulturze.

ryc.48
Ryc. 48. Bransoleta i ułamki naszyjników z brązu

Noszone wówczas ozdoby wykonywane były z takich surowców jak brąz, żelazo, złoto, szkło, bursztyn, glina, kość i kły zwierzęce. Z brązu noszono naszyjniki gładkie, lub też skośnie żłobkowane, sprawiające wrażenie jakby skręconych wokół własnej osi (ryc. 48), bransolety, pierścionki, wisiorki (ryc. 49) i szpile (ryc. 50). Ponieważ tych ostatnich znaleziono najwięcej wśród całego asortymentu ozdób, należy przypuszczać,że stanowiły one najczęstszą ozdobę stroju kobiecego. Używano też szpil wykonanych z żelaza lub z kości. Cała w zasadzie okazałość szpili przejawiała się w formie główki i dlatego ukształtowano je w tarczki, kulki, stożki, spirale i żeberka. Niektóre z nich mają pod główką wygięte trzony w kształcie łabędziej szyjki. Ponadto odkryto interesujący wisiorek z brązu w postaci figurki zwierzęcej, przedstawiającej psa lub krowę (ryc. 51).

ryc.49
Ryc. 49. Pierścionek brązowy, wisiorek zloty, złączone razem brązowe fragmenty naszyjnika, bransolety i spiralnego wisiorka

Figurka ta mogła stanowić wzorzec dla wykonania na miejscu innego wisiorka, ulepionego z gliny i przedstawiającego również zwierzę (ryc. 52). Wisiorki wyrabiano także z kłów zwierzęcych szczególnie dzika i wilka oraz z kręgów dużych ryb jak np. suma. Znaleziono tylko jedną ozdobę złotą w postaci skręconej spirali, pełniącej rolę wisiorka (ryc. 49).

ryc.50
Ryc. 50. Szpile brązowe

Do licznie znajdowanych w grodzie ozdób należały paciorki ze szkła, które tworzyły naszyjniki (ryc. 53). Jak już poprzednio wspomnieliśmy, ozdabiano się też naszyjnikami bursztynowymi. Wykonywano również naszyjniki z paciorków brązowych, a być może i glinianych. Do kolii z paciorków szklanych doczepiano czasami dodatkowo wisiorki z kłów zwierzęcych, tworząc w ten sposób dodatkowy element urozmaicający naszyjnik. Paciorki szklane, których znaleziono egzemplarzy, były koloru niebieskiego i wątrobiastoczerwonego. Część z nich zdobiona była na obwodzie żółtobiałą linią falistą. Na terenie grodu najwięcej odkryto paciorków o barwie wątrobiastoczerwonej co jest zjawiskiem wyjątkowym, gdyż na terenie Wielkopolski w tych czasach występują przede wszystkim paciorki w kolorze niebieskim. Fakt ten na terenie Smuszewa można tłumaczyć tym, że kupiec, który oferował naszyjniki z paciorków, posiadał głównie tylko okazy o barwie wątrobiastoczerwonej. Transakcja ta mogła posiadać charakter jednorazowej wymiany.

ryc.51
Ryc. 51. Wisiorek brązowy w postaci figurki zwierzęcej

ryc.52
Ryc. 52. Wisiorek gliniany w postaci zwierzęcia

 

Przy omawianiu ozdób opisaliśmy przede wszystkim takie, których jedyną funkcją było zdobienie stroju i ciała. Zwróciliśmy jednak uwagę i na takie przedmioty, które poza zdobieniem miały dla mieszkańców dodatkową treść wypływającą ze sfery ówczesnych wierzeń. Dotyczyłoby to takich ozdób jak wisiorki, o których wspominamy w rozdziale poświęconym wierzeniom. Takie więc wisiorki, jak np. przekłute zęby dzikich zwierząt, nosiły jako amulety nie tylko kobiety ale także i mężczyźni. Chociaż zamiłowanie do strojenia się było głównie cechą kobiet, należy przypuszczać, że mężczyźni równie chętnie korzystali z innych różnych ozdób, jak np. z pierścionków, rozmaitych wisiorków oraz nieznanych nam bezpośrednio z grodu zapinek lub zdobionych klamer do pasa, które znane są w tych czasach na innych stanowiskach.

ryc.53
Ryc. 53. Fragment naszyjnika z paciorków szklanych i kłów
zwierzęcych

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s