Garncarstwo

Najbardziej powszechnym zajęciem, uwidocznionym w olbrzymiej masie zachowanych fragmentów ceramicznych, było wykonywanie naczyń glinianych (ryc. 22). Wśród nich można wyróżnić różnorakie typy.

ryc.22
Ryc. 22. Skupisko naczyń w jednym z domów

Dla przechowywania zapasów żywnościowych i wody wylepiano duże naczynia dochodzące czasami do wysokości 50 cm. Były nimi wazy (ryc. 23), amfory i naczynia o kształtach jajowatych.

ryc.23
Ryc. 23. Wazy

Do gotowania, spożywania pokarmów, picia wykonywano różnorodny asortyment naczyń, o kształtach podobnych do wyżej wymienionych lecz o mniejszych rozmiarach, następnie duże misy lub mniejsze o bogato zdobionym wnętrzu (ryc.24), misy o kształtach wydłużonych, czerpaki, kubki, dzbanki, pucharki na pustych nóżkach i inne (ryc. 25).

ryc.24
Ryc. 24. Misy zdobione
ryc.25
Ryc. 25. Czerpak, kubek i dzbanek

Do wypiekania ciasta i placków używano płaskich podkładek w kształcie talerzy (ryc. 26). Cedzidłom nadawano kształt naczyń. Część naczyń wytwarzana była nie tylko przez dorosłych ale i przez dzieci, dla których wymodelowanie miniaturowego naczynia było naśladowaniem prac dorosłych a zarazem próbą umiejętności w tym zakresie. Miniaturowe naczynia (ryc. 27), umiejętnie wykonane przez dorosłych służyły głównie dla celów wierzeniowych związanych w pochówkiem. Część z nich używana była jako zabawki. Wśród ceramiki najbardziej pospolitymi i zapewne najczęściej stosowanymi w gospodarstwie domowym były naczynia o kształtach jajowato beczułkowatych i powierzchniach nie gładzonych a tylko obmazywanych lub obrzucanych gliną.

ryc.26
Ryc. 26. Talerz
ryc.27
Ryc. 27. Naczynia miniaturowe

Od nich wybitnie różnią się naczynia o powierzchniach starannie wygładzanych, często bogato zdobionych. Ornamentowano je bruzdami tworzącymi linie poziome, półkola, zygzaki, występujące często w grupach lub pasmach otaczających całe naczynie. Inne typowe stosowane zdobienia to guzki, dołki i odciski palców z paznokciami. To ostatnie zdobienie o charakterze użytkowym często stosowano na podkładkach. Na jednym z dzbanuszków wykonano ciekawy ornament w postaci stylizowanych figurek ludzkich (ryc. 28).

ryc.28
Ryc. 28. Dzbanek z ornamentem figurek drewnianych

Nieliczne tylko naczynia, bardzo starannie wykonane, malowane były farbą ciemną, brunatnoczerwoną i żółtą we wzory geometryczne. Część naczyń posiadających powierzchnie czarne i lśniące zdobiono dość głębokimi bruzdami, które następnie wypełniano białą masą lub ewentualnie czerwoną, świetnie kontrastującą z czarnym tłem powierzchni. Naczynia malowane i inkrustowane należały do najbardziej reprezentacyjnych w zastawie ceramicznej gospodarstwa domowego. Wyrobem naczyń zajmowały się najprawdopodobniej kobiety. Wszystkie naczynia lepiono ręcznie z gliny, do której dla odporności dodawano drobno tłuczonych kamieni. Małe naczynia wykonywano z jednego kawałka gliny, natomiast większe lepiono z taśm lub wałków, które nakładano jedne na drugie, a miejsca zetknięć dokładnie zlepiano i starannie wygładzano. Wylepione w ten sposób naczynia najpierw wysuszano a dopiero potem wypalano w piecach. Uzyskiwano w ten sposób barwę naczyń od jasnobrązowej do brunatnej o różnych odcieniach. Dla uzyskania barwy szarej a szczególnie czarnej, która w połączeniu z inkrustacją dawała znakomite efekty kolorystyczne, stosowano zabieg odymiania. Polegało to na tym, że do pieca wrzucano kawałki drzewa, które spalając się w wysokiej temperaturze bez dostępu tlenu wydzielały dym, zabarwiający naczynie na czarno. Po wypolerowaniu czarna powierzchnia nabierała dodatkowego połysku (ryc. 29).

ryc.29
Ryc. 29. Amfora o powierzchni lśniąco czarnej

 

Z omawianą ceramiką będącą ściśle powiązaną z gospodarstwem domowym, w którym kobiety przygotowywały posiłki, ma związek pojedynczo odkryta mątewka drewniana (ryc. 30) służąca do rozmieszania płynów w naczyniach. Niestety nie zachowały się inne sprzęty kuchenne wykonywane z drewna jak np. naczynia lub łyżki, choć niewątpliwie ówczesna gospodyni je używała.

ryc.30
Ryc. 30. Mątewka drewniana
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s